Ang Legal na ‘Ticking Time Bomb’
Sa gitna ng mainit na usapin tungkol sa International Criminal Court (ICC) at sa mga operasyon kontra-droga noong nakaraang administrasyon, isang mabigat na pahayag mula sa isang eksperto sa batas ang gumulantang sa Senado. Ang tanong na bumabagabag sa marami: Pwede nga bang arestuhin si Senator Bato Dela Rosa? Ayon sa mga legal analyst, hindi ito imposibleng mangyari, lalo na’t ang parusa sa mga kasong kinakaharap ay lalampas sa anim na taon. Ito ay hindi lamang basta spekulasyon; ito ay isang seryosong babala na naglalagay sa isang mataas na opisyal sa gitna ng isang legal na bagyo.
Ang Bigat ng Kaso at ang Interpol Factor
Maraming Pinoy ang nagtatanong, ‘Bakit naman aarestuhin ang isang senador?’ Ang sagot ay nakasalalay sa mabibigat na akusasyon na ipinupukol sa kanya. Ang mga krimeng gaya ng ‘crimes against humanity’ ay may kaakibat na napakatagal na pagkakakulong. Dahil dito, nagiging mas malawak ang saklaw ng abot ng batas. Kapag ang isang kaso ay may parusang higit sa anim na taon, nagbubukas ito ng pinto para sa mga warrant na kayang ipatupad ng mga internasyonal na ahensya gaya ng Interpol. Seryosong usapin ito, dahil hindi na lamang ito limitadong usapin sa loob ng Pilipinas—ito ay laban na sa entablado ng mundo.
Bakit Ngayon ang ‘Pressure’?
Ang tensyon ay lalong tumitindi dahil sa mga pahayag ni Pangulong Marcos Jr. na hindi niya haharangin ang mga imbestigasyon kung ito ay nararapat. Ang pagbabago ng ihip ng hangin sa politika ay nagbibigay ng lakas ng loob sa mga naghahanap ng hustisya. Para sa mga biktima ng war on drugs, ito ang pagkakataong matagal na nilang hinintay. Ngunit para naman sa kampo ni Dela Rosa, ito ay isang politikal na pag-uusig. Sino nga ba ang dapat paniwalaan? Ang batas ay malinaw: ang sinumang sangkot sa krimen, gaano man kataas ang posisyon, ay hindi exempted sa pag-abot ng hustisya.
Ang ‘Point of No Return’
Dapat nating maunawaan na ang batas ay walang kinikilingan—o dapat ay wala. Kung ang ebidensya ay sapat at ang korte ay naglabas na ng kautusan, ang mga procedural defense na ‘parliamentary immunity’ ay maaaring mawalan ng bisa. Sa ilalim ng ating Saligang Batas, may proteksyon ang mga mambabatas, ngunit ito ay para sa kanilang mga pahayag sa loob ng bulwagan ng Senado, hindi ito blanket shield para sa mga krimeng labas sa kanilang tungkulin. Ito ang puntong hindi maunawaan o ayaw intindihin ng marami sa ating mga opisyal: na ang posisyon ay hindi ‘get out of jail free’ card.
Ang Susunod na Kabanata
Habang patuloy ang paggulong ng imbestigasyon, kailangan nating bantayan ang bawat hakbang. Hindi ito teleserye na may ‘happy ending’ agad. Ito ay isang komplikadong proseso ng batas na maaaring magtapos sa pag-aresto o sa pagbasura ng mga reklamo. Ang mahalaga ay manatiling mulat ang taumbayan. Huwag tayong padadala sa emosyon; tignan natin ang katotohanan at ang probisyon ng batas. Ang hustisya, kapag matagal na naantalala, ay nagiging mas masakit kapag sa wakas ay dumating na. Abangan natin kung hanggang saan ang kayang itagal ng depensa ni Dela Rosa sa harap ng lumalakas na boses ng batas.
Sa huli, ang tanong ay hindi lang kung ‘pwede’ ba siyang arestuhin, kundi kung ‘paano’ tutugon ang ating sistema sa gitna ng pressure mula sa loob at labas ng bansa. Ang katotohanan ay hindi natutulog, at ang batas, bagaman mabagal, ay palaging humahabol sa mga taong akala nila ay abot-kamay na nila ang langit.
