Ang Katapusan ng Isang Matagal na Pag-asa
Direktang tinuldukan ng Department of National Defense (DND) ang anumang posibilidad ng pagbabalik sa mesa ng negosasyon. Sa isang pahayag na nagbigay ng matinding kaba at paglilinaw sa publiko, binigyang-diin ni Defense Secretary Gilberto Teodoro Jr. na wala nang peace talks sa pagitan ng pamahalaan at ng rebeldeng grupong New People’s Army (NPA). Ito ay hindi lamang isang simpleng anunsyo—ito ay isang pormal na pagtatakda ng bagong direksyon ng ating pambansang seguridad.
Sa nakalipas na mga dekada, ang usaping pangkapayapaan ay tila isang paikot-ikot na kalsada: may mga panahon ng pag-asa, mga tigil-putukan, at mga pagkakataon para sa pagkakasundo. Subalit, ayon sa administrasyon, ang nakaraang mga karanasan ay nagpatunay lamang na ang mga naturang pag-uusap ay ginagamit lamang ng kabilang panig para palakasin ang kanilang sariling puwersa. Sa madaling salita, pagod na ang gobyerno sa paulit-ulit na ‘taktikal’ na pakikipag-ugnayan na wala namang nararating na tunay na resolusyon.
Ang Paninindigan ng DND: ‘No More Special Treatment’
Para kay Sec. Teodoro, ang mensahe ay malinaw: ang gobyerno ay hindi na makikipag-negosasyon sa mga grupong nagbabanta sa integridad ng ating bansa. Sa kanyang mga pahayag, binigyang-diin niya na sa halip na bumaling sa pakikipag-usap sa mga rebeldeng grupo, ang prayoridad ngayon ng DND ay ang pagpapatupad ng Local Peace Engagement. Ito ang mga inisyatibong nakatutok mismo sa mga komunidad na apektado ng insurhensya, kung saan ang gobyerno ay direktang nagdadala ng serbisyo at development projects upang hindi na makuha ng mga rebelde ang suporta ng mga mamamayan.
Ang ganitong paninindigan ay nagpapakita ng isang agresibong pagbabago sa estratehiya. Imbes na pambansang negosasyon na madalas ay nauuwi sa pagtatalo sa mga kondisyon, mas pinipili na ngayon ang ‘ground-level approach.’ Ang tanong ng marami: sapat ba ito para tuluyang wakasan ang dekada nang rebelyon sa ating kabundukan?
Ang Epekto sa Ground: Seguridad ng Bawat Pilipino
Sa ating mga kanayunan, ang balitang ito ay may dalang bigat. Para sa mga residente sa mga lugar na madalas pag-engkwentuhan, ang peace talks ay simbolo ng posibleng paghupa ng putukan. Ngunit sa ilalim ng bagong polisiya, ang AFP ay inaasahang magpapatuloy sa kanilang mga operasyon nang walang limitasyon mula sa mga ‘ceasefire agreements.’ Ang hamon dito ay kung paano masisiguro ng militar na ang mga operasyong ito ay hindi magreresulta sa collateral damage o abala sa buhay ng mga sibilyan.
Ang pagputol ng linya ng komunikasyon sa mga lider ng rebelde ay isang mapanganib na laro. Sa isang banda, ito ay pagpapakita ng ‘political will’ na ayaw nang magpaloko sa mga false promises. Sa kabilang banda, ito ay nagpapataas din ng antas ng tensyon. Ang ating mga kasundaluhan ay nasa frontline, handang depensahan ang ating soberanya, ngunit ang tunay na tagumpay ay hindi lamang nasusukat sa dami ng mga sumusukong rebelde, kundi sa kapayapaang nararamdaman ng bawat pamilyang Pilipino sa kanilang pagtulog sa gabi nang walang takot na may biglang paputok sa labas ng kanilang tahanan.
Wala Nang Balikan?
Ang desisyong ito ni Sec. Teodoro ay hindi lamang sariling opinyon; ito ay repleksyon ng pangkalahatang polisiya ng administrasyong Marcos pagdating sa internal security. Sinasabi ng gobyerno na kung gusto talaga ng tunay na kapayapaan, ang mga rebelde mismo ang dapat na lumapit, sumuko, at magbalik-loob sa batas nang walang anumang pre-conditions. Ang ‘hardline stance’ na ito ay tila nagsasabing: ang pinto ay bukas para sa pagbabalik-loob, pero sarado na para sa pulitika.
Habang patuloy nating binabantayan ang mga susunod na kaganapan, mahalagang tanungin ang ating mga sarili: Hanggang saan ang kayang itagal ng ganitong uri ng polisiya? Ang kasaysayan ay puno ng mga lider na sumubok ng ganitong landas, at bawat isa ay humarap sa mga hamon na hindi biro. Sa ngayon, isa lang ang sigurado—ang gobyerno ay seryoso sa kanilang kampanya na ‘tuldukan’ na ang insurhensya sa pamamagitan ng lakas at direktang serbisyo sa bayan. Ang taumbayan naman ay nananatiling nagbabantay, umaasang ang huling kabanata ng hidwaang ito ay hindi mauuwi sa mas marami pang pagdanak ng dugo, kundi sa isang tunay at matagalang katahimikan sa ating mga komunidad.
