Isang Malalim na Sugat sa Kaban ng Bayan
Hindi biro ang perang nakataya. Sa gitna ng hirap na dinaranas ng ating mga magsasaka sa Davao Occidental, isang nakakabahalang anino ng katiwalian ang biglang lumitaw. Kamakailan, opisyal nang naghain ng reklamo ang Department of Agriculture (DA) sa Office of the Ombudsman laban sa anim na opisyal at walong contractors na umano’y sangkot sa anomalya sa mga proyektong pang-agrikultura. Hindi ito basta-basta issue; ito ay usapin ng pondong dapat sana’y nagpapakain sa bayan, pero tila naging mitsa ng pagkabusog ng bulsa ng iilan.
Ang Detalye ng Krimen: Paano Nangyari ang ‘Hokus-Pokus’?
Ayon sa report, ang nasabing mga proyekto ay nagkakahalaga ng bilyun-bilyong piso—pondo na nakalaan sana para sa mga farm-to-market roads, irigasyon, at iba pang suporta para sa ating mga magsasaka. Sa ilalim ng masusing imbestigasyon ng DA, lumabas na tila may mga ‘ghost projects’ o mga proyektong hindi naman natapos pero binayaran nang buo. Nakakalungkot isipin na habang nagtitiis sa putikan ang ating mga magsasaka para magdala ng pagkain sa ating hapag, may mga taong tila ginawang negosyo ang serbisyo publiko.
Ang mga akusadong opisyal ay pinaniniwalaang gumamit ng kanilang posisyon para manipulahin ang bidding process. Sa halip na dumaan sa tamang proseso, tila ‘niluto’ ang pagpili sa mga contractor. Dito pumapasok ang walong private contractors na kasama sa reklamo—ang mga taong nagmistulang kasabwat sa pagpapatakbo ng transaksyong ito na amoy-bulok mula sa simula pa lang.
Ang Bigat ng Ebidensya
Hindi basta-basta humahantong sa Ombudsman ang DA kung wala silang hawak na ‘smoking gun.’ Ang mga dokumentong iniharap ay nagsisilbing malinaw na paalala na sa panahon ngayon, mahirap na itago ang anumang anomalya. Ang mga ‘overpriced’ na materyales, ang mga hindi natapos na istruktura, at ang mga kuwestiyonableng lagda—lahat ito ay tinitimbang na ngayon ng batas. Ang tanong ng taumbayan: Ilan pang proyekto ang nalustay ang pera habang ang mga benepisyaryo ay patuloy na umaasa sa wala?
Hustisya para sa Magsasakang Pilipino
Ang pagkilos na ito ng DA ay isang matapang na hakbang tungo sa pananagutan. Sa sistemang madalas ay nababalot ng ‘padrino’ at ‘palakasan,’ ang pagdampot sa mga sangkot ay isang mensahe na hindi na palalampasin ang ganitong gawain. Ngunit ang laban ay hindi pa tapos. Ang paghahain ng kaso ay panimula lamang ng isang mahabang proseso sa Ombudsman. Kailangang bantayan ng publiko ang bawat yugto nito.
Isipin natin ang halaga ng bawat sentimong nawala. Kung ang pondong iyon ay napunta sa mga kalsadang madadaanan ng mga trak ng gulay mula sa kabundukan ng Davao Occidental patungo sa palengke, mas mura sana ang presyo ng pagkain sa atin. Ang korapsyon ay hindi lang krimen laban sa gobyerno; krimen ito laban sa bawat Pilipinong kumakalam ang sikmura.
Ang Panawagan: Managot ang Dapat Managot
Hindi na tayo dapat maging kampante. Ang mga ganitong balita ay dapat magsilbing gising sa atin na ang pagbabantay sa kaban ng bayan ay hindi lang responsibilidad ng mga ahensya, kundi nating mga mamamayan din. Sa bawat proyekto sa inyong lugar, maging mapagmatyag. Magtanong, mag-usisa, at huwag matakot magsalita. Ang boses ng taumbayan ang pinakamalakas na armas laban sa katiwalian.
Habang hinihintay natin ang susunod na kabanata ng kasong ito, mananatiling nakatutok ang ating mga mata. Umaasa tayo na ang hustisya ay hindi magiging bulag, at ang mga tunay na nagnakaw sa kaban ng bayan ay mapaparusahan nang naaayon sa batas. Hindi sapat ang ‘sorry’ o resignation; ang tunay na katarungan ay makikita sa pagkakakulong ng mga mapagsamantala at sa pagbawi ng perang ninakaw sa taumbayan. Manatiling mapagbantay, mga kababayan, dahil ang pera ng bayan, dapat sa bayan lang napupunta.
