Ang Multo sa Gitna ng Kalsada
Hindi lang sa mga lumang bahay o madidilim na eskinita may mga multo—maging sa imprastraktura ng ating bansa, tila may mga ‘ghost roads’ na nagpaparamdam. Ngunit hindi ito katatakutan; ito ay katiwalian. Sa isang matapang na hakbang ng ating mga awtoridad, anim na opisyal ng Department of Public Works and Highways (DPWH) at walong contractors ang kinasuhan sa Ombudsman dahil sa mga proyektong kalsada na sa papel lang pala umiiral.
Sa ulat ng 24 Oras, nabunyag ang malawakang anomalya na nagkakahalaga ng milyun-milyong pisong pondo ng bayan. Isipin ninyo, naglaan ng pera ang gobyerno para sa pagpapatayo ng mga kalsadang magpapabilis sana ng transportasyon at magpapaunlad ng kabuhayan ng mga mamamayan, pero sa dulo, ang tanging napala ng taumbayan ay dokumentong peke at proyektong hindi naman nasimulan.
Sino-sino ang mga Sangkot?
Hindi biro ang bigat ng kasong kinakaharap ng 14 na indibidwal na ito. Ang pagkakasangkot ng mga personnel mula sa DPWH ay nagbibigay ng malinaw na mensahe: walang sasantuhin ang batas, maging sino ka man sa loob ng ahensya. Ang mga contractors naman, na siyang katuwang sa pagpapatupad ng mga proyektong ito, ay nahaharap din sa matinding pagsisiyasat para malaman kung gaano kalalim ang kanilang partisipasyon sa sabwatang ito.
Ayon sa mga dokumentong hawak ng mga imbestigador, ang mga proyektong ito ay nagpakita ng ‘100 percent accomplishment’ sa report, pero pagdating sa aktwal na field inspection, ni anino ng aspalto o semento ay walang makita. ‘Ghost project’ kung tawagin. Nakakadismaya dahil sa gitna ng hirap ng ating ekonomiya, may mga taong nagkakamal ng yaman sa paraang nakaw sa kaban ng bayan.
Ang Bigat ng Ebidensya
Ano ang nagtulak sa Ombudsman para sampahan ng kaso ang mga ito? Ang sagot: ang kakulangan sa resibo at ang mismong pag-inspeksyon sa mga lokasyon. Sa ating pakikipag-ugnayan sa mga kinauukulan, malinaw na ang bawat pisong inilalaan para sa mga proyekto ay dapat may katumbas na serbisyo. Ang pagpapalsipika ng mga dokumento upang palabasing tapos na ang proyekto ay hindi lamang simpleng pagkakamali—ito ay tahasang pagtataksil sa tiwala ng publiko.
“Hindi natin hahayaan na magpatuloy ang ganitong sistema,” ayon sa isang source na malapit sa imbestigasyon. Ang bawat ‘ghost road’ na ito ay kumakatawan sa mga kalsadang sana ay nagamit ng mga magsasaka para sa kanilang produkto, o mga kalsadang sana ay naging daan para mas mabilis na makauwi ang mga manggagawa sa kanilang pamilya.
Pananagutan: Hanggang Saan?
Ang tanong ngayon ng taumbayan: mababawi pa ba ang pondong nawala? Habang nakabinbin ang kaso sa Ombudsman, marami ang umaasa na magsisilbi itong babala sa lahat ng mga nasa gobyerno at sa mga contractor na balak pang manlamang. Ang panahon ng ‘business as usual’ ay dapat nang matapos.
Ang kasong ito ay hindi lang tungkol sa anim na DPWH personnel at walong contractors. Ito ay tungkol sa integridad ng ating pampublikong institusyon. Ang bawat dokumentong nilagdaan, ang bawat pondong inilabas, at ang bawat inspeksyong hindi ginawa ay may kaakibat na pananagutan. Sa huli, ang katotohanan ang laging lumalabas, gaano man kakapal ang telon ng kasinungalingan na kanilang binuo.
Ang Hamon sa Bagong Pamunuan
Dahil sa insidenteng ito, asahan ang mas mahigpit na monitoring at mas transparent na proseso sa loob ng DPWH. Ang paggamit ng makabagong teknolohiya tulad ng drone photography at geotagging sa mga proyekto ay dapat nang maging standard procedure para masiguro na ang bawat sentimo ng buwis ng mga Pilipino ay napupunta sa tamang lugar.
Bilang mga mamamayan, huwag tayong magsawang maging mapagmatyag. Ang inyong boses ay mahalaga. Kung may nakikita kayong mga ‘duda’ sa inyong lugar, huwag matakot mag-report. Dahil sa dulo, ang kalsadang ating tinatahak ay dapat tunay, konkreto, at hindi gawa sa multo ng korapsyon.
