Ang Pormal na Pagsabog ng ICC
Hindi na lamang tsismis o espekulasyon. Kinumpirma na ng International Criminal Court (ICC) ang paglabas ng isang pormal na dokumento na naglalaman ng warrant of arrest laban kay Senator Ronald ‘Bato’ Dela Rosa. Ito ang balitang yumanig sa Senado at sa buong bansa ngayong araw, isang mitsa na matagal nang hinihintay ng marami at kinatatakutan naman ng iba. Sa gitna ng mainit na usaping ito, ang tanong ng nakararami ay simple lang: Handa na ba ang Pilipinas sa harapang ito sa ilalim ng international law?
Isang Pangakong Natupad o Isang Political Maneuver?
Ang dating PNP Chief at arkitekto ng Oplan Tokhang ay nananatiling matigas. Sa bawat panayam, ipinapakita ni Dela Rosa ang kanyang pagkadismaya at pagbasura sa hurisdiksyon ng korte sa Hague. Ayon sa senador, isang insulto ito sa ating soberanya. Ngunit para sa mga biktima ng war on drugs at sa mga human rights advocates, ang pag-usad na ito ay isang maliit na liwanag sa madilim na kabanata ng ating kasaysayan. Hindi biro ang bigat ng kasong crimes against humanity. Ito ay hindi lamang tungkol sa isang tao; ito ay tungkol sa sistema, sa polisiya, at sa dugo na dumanak sa lansangan noong mga nakaraang administrasyon.
Ang Proseso at ang Implikasyon
Sa loob ng mga bulwagan ng ICC, ang proseso ay hindi madali. Ang pag-isyu ng warrant of arrest ay nangangahulugan na ang Office of the Prosecutor ay nakakita ng sapat na basehan o ‘reasonable grounds’ upang maniwala na may naganap na krimen. Habang iginigiit ng Malacañang at ng kampo ni Dela Rosa na hindi tayo miyembro ng Rome Statute, ang mga eksperto naman sa batas ay nagpapaalala na ang obligasyong makipagtulungan ay nananatili, lalo na’t nakapag-umpisa na ang imbestigasyon bago pa man tayo opisyal na tumiwalag sa kasunduan. Ang tensyon sa pagitan ng pagpapatupad ng hustisya at ng pagtatanggol sa pambansang dangal ay lalong tumitindi.
Ang Boses ng Senado at ng Taumbayan
Sa Senado, ramdam ang bigat ng hangin. May mga kasamahan si Dela Rosa na nagpahayag ng kanilang suporta, habang ang iba naman ay nananatiling tahimik, nagmamasid kung paano gagalaw ang administrasyon. Ang tanong ay: Protektahan ba nila ang kanilang kasamahan sa kabila ng pressure mula sa international community? Ang publiko naman ay nahahati. May mga naniniwalang dapat harapin ng senador ang korte upang linisin ang kanyang pangalan, habang may mga sumusuporta pa rin sa kanyang mga naging polisiya noon. Ang pagkakahating ito ang nagpapakita kung gaano kalalim ang sugat na iniwan ng war on drugs sa ating lipunan.
Ano ang Susunod na Kabanata?
Ang warrant of arrest na ito ay hindi lamang isang papel. Ito ay isang paalala na ang mundo ay nakatingin. Ang susunod na mga araw ay magiging kritikal. Maglalabas ba ng travel advisory? Magkakaroon ba ng koordinasyon sa Interpol? O maninindigan ang gobyerno sa posisyong hindi nila kikilalanin ang anumang aksyon mula sa ICC? Bilang mga mamamayan, kailangan nating maging mapagmatyag. Ang hustisya ay dapat makamit, ngunit paano ito gagawin nang hindi isinasakripisyo ang ating pagkakaisa? Sa gitna ng ingay at ng mga pormal na pahayag, nananatiling biktima ang mga pamilyang naghahanap ng sagot. Ang laban na ito ay malayo pa sa katapusan, at tayo ang magiging saksi kung magtatagumpay ang batas o kung mananatiling nakabaon sa limot ang katotohanan.
