Ang Nakakalitong Numero sa Palengke
Sa gitna ng patuloy na pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin, sumabog ang balita tungkol sa Suggested Retail Price (SRP) na P53 bawat kilo para sa local rice. Pero teka lang—huwag agad magdiwang. Ayon sa pinakahuling paglilinaw, ang nasabing presyo ay hindi isang mahigpit na price ceiling na ipinapatupad ng batas, kundi isang ‘gabay’ lamang para sa mga mamimili at nagtitinda. Nakakalito, ‘di ba? Sa isang banda, gusto nating maniwala na may proteksyon ang bulsa ng masa, pero sa kabilang banda, parang sinasabi na rin na ang P53 ay isang ideal na presyo na hindi naman garantisadong masusunod sa bawat sulok ng palengke.
Ang Realidad sa Ground Level
Nag-ikot ang ating mga kasamahan sa iba’t ibang palengke upang alamin ang damdamin ng taumbayan. Ang nakita natin? Isang halo ng pagkadismaya at pagkalito. Para sa mga nanay na araw-araw ay binabadyet ang kakaunting kita, ang ‘gabay’ na presyo ay mukhang malayo sa reyalidad. Sa mga lokal na tindahan, ang presyo ng bigas ay nakadepende pa rin sa supply, sa puhunan ng mga wholesaler, at sa transportation costs. Kung ang SRP ay P53 pero ang benta ng wholesaler ay lampas na rito, paano susunod ang mga maliit na tindero? Ito ang tanong na hindi masagot ng simpleng press release.
Bakit ‘Gabay’ Lang ang P53?
Ipinaliwanag ng mga awtoridad na ang pagtatakda ng price ceiling ay isang matinding hakbang na may kaakibat na panganib—kabilang na ang posibleng pagkakaroon ng artificial shortage. Kung masyadong mababa ang itatakdang presyo, maaaring magtago ng stock ang mga negosyante dahil malulugi sila. Kaya naman, ang ‘gabay’ na SRP ay nagsisilbing benchmark. Layunin nito na pigilan ang mga mapagsamantalang traders na sobra-sobra ang patong. Gayunpaman, bilang mga konsyumer, kailangan nating maging mapagmatyag. Ang pagiging ‘gabay’ ay nangangahulugang maaari pa ring magbago ang presyo depende sa kalidad ng bigas at sa lokasyon ng tindahan.
Ang Papel ng Department of Agriculture
Patuloy na nakikipag-ugnayan ang Department of Agriculture sa mga rice millers at wholesalers upang masiguro na hindi lilihis nang malayo ang presyo sa itinakdang benchmark. Ngunit sa ilalim ng umiiral na sistema, ang mekanismo ng suplay at demand ang siya pa ring tunay na ‘hari’ sa palengke. Hangga’t hindi natin naaabot ang sapat na produksyon sa loob ng bansa, mananatiling vulnerable ang presyo ng ating pangunahing pagkain sa anumang paggalaw ng presyo sa world market.
Paano Mapoprotektahan ang Sariling Bulsa?
Sa sitwasyong ito, ang pinakamabisang sandata ng mamimili ay ang pagiging edukado. Huwag basta-basta maniwala sa mga karatula. Magtanong, mag-ikot, at ihambing ang presyo sa iba’t ibang tindahan. Kung ang isang tindero ay nagbebenta ng sobrang taas kumpara sa SRP, may karapatan tayong magtanong kung ano ang basehan ng kanilang presyo. Hindi ito pagiging mataray; ito ay pagiging responsableng mamamayan na nagbabantay sa katarungan sa merkado. Ang bawat piso ay mahalaga sa panahong ito ng krisis.
Ang Hamon sa Pamahalaan
Ang tunay na solusyon ay hindi lamang nasa mga numero o sa paglalagay ng mga signboard sa palengke. Ang solusyon ay nasa pagpapalakas ng ating lokal na magsasaka. Kung marami ang ani, bababa ang presyo nang natural. Hindi na natin kailangan ng ‘gabay’ kung sapat ang suplay. Habang hinihintay natin ang pangmatagalang programa ng gobyerno, sana ay maging tapat din ang mga nasa industriya. Ang bigas ay hindi lang basta kalakal; ito ay pundasyon ng ating hapag-kainan. Huwag nating hayaan na ang mga Pilipino ay magutom dahil lamang sa hindi makontrol na presyuhan.
